नेपालमा आज संविधान दिवस तथा राष्ट्रिय दिवस मनाइँदैछ । नेपाली जनताको लामो संघर्ष, आन्दोलन र बलिदानबाट संविधानसभामार्फत निर्माण भएको नेपालको संविधान २०७२ साल असोज ३ गते जारी भएको दिनको स्मरणमा हरेक वर्ष असोज ३ गते संविधान दिवस मनाइँदै आएको छ।
२०७२ साल असोज ३ गते तत्कालीन राष्ट्रपति डा. रामवरण यादवले संविधानसभाबाट पारित नेपालको संविधान प्रमाणीकरण गरेका थिए। संविधानले नेपाललाई संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक शासन व्यवस्थामा संस्थागत गर्दै संघ, प्रदेश र स्थानीय तह गरी तीन तहको राज्य संरचना स्थापित गरेको छ।
संविधान दिवसका अवसरमा देशभर विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरिएका छन्। सरकारी कार्यालय, सार्वजनिक संस्था तथा स्थानीय तहहरूले राष्ट्रिय झण्डा फहराउने, सरसफाइ, प्रभातफेरी, अन्तरक्रिया, दीप प्रज्ज्वलनलगायतका कार्यक्रम आयोजना गरेका छन्। जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरूले पनि स्थानीय तहअनुसार विविध कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेका छन्।
संविधानले मौलिक हक, संघीय शासन प्रणाली, समानता, सामाजिक न्याय, समावेशिता, नागरिक स्वतन्त्रता तथा राज्यका विभिन्न तहबीच अधिकार बाँडफाँटको व्यवस्था गरेको छ। संविधानको प्रस्तावनाले सार्वभौमसत्ता नेपाली जनतामा निहित रहेको उल्लेख गरेको छ।
संविधान दिवसले संविधान निर्माणका क्रममा योगदान गर्ने तथा लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा जीवन उत्सर्ग गर्ने ज्ञात–अज्ञात सहिदहरूको योगदानको स्मरण गर्ने अवसरसमेत प्रदान गर्दै आएको छ। राष्ट्रपतिको कार्यालयले संविधान दिवसका सन्देशहरूमा संविधानका मूल भावना र व्यवस्थालाई व्यवहारमा कार्यान्वयन गर्दै नागरिकका अधिकार र राज्यबाट प्राप्त हुने सेवामा समान पहुँच सुनिश्चित गर्नुपर्ने विषयमा जोड दिँदै आएको छ।
आज असोज ३ गते नेपालको संविधान जारी भएको ऐतिहासिक दिनको स्मरण गर्दै संविधान दिवस तथा राष्ट्रिय दिवस मनाइँदैछ ।
